Муборати аз зараранокҳо ва бемориҳои чинҷолиқ бо системаи ороиш ва шитоби нӯр
Муборизаи таъсирдоданӣ ба ҳарорат ва обкунӣ
Шамлешме (Mentha spicata) як анботест, ки барои суръати афзоиш ва истеҳсоли рутубати баланд ниёз дорад, аммо парадокси асосии парвариши ин анбот дар ин аст, ки зиёд шудани рутубат дар сатҳи замин ва баргҳо омили асосии пайдошавии бемориҳои қарзӣ ва ҷалби зарароварон аст. Бисёр деҳқонон дар рӯбарӯшавӣ бо латтиҳои бунафш бар баргҳо ё равонагии решаҳо, аввалин реаксияшон зиёд кардани обкунӣ мебошад, дар ҳоле ки аксар вақт омили асосии беморӣ ҳамин рутубати зиёд аст. Системаҳои обкунии қуттакӣ ва навбати рӯшан бо тағйирёбии динамикӣ дар тақсимоти об, имконияти пешгирии фаъол аз зарароварон ва бемориҳоро фароҳам меоранд. Дар замима, маълумоти техникӣ ва нуқтаҳои амалии идоракунии солимани анботи шамлешме-ро баррасӣ мекунем.
Таъсири обкунӣ навбати рӯшан ба пешгирии бемориҳои қарзӣ дар шамлешме
Муайян кардани фосилаи навбати рӯшан дар шекар, як принсипи муҳандисӣ аст, вале ин принсипҳо ба таври умумӣ бар ҳамаи анботҳое, ки навбатпарварӣ доранд, аз ҷумла шамлешме, низ татбиқ мешаванд. Дар шамлешме истифодаи навбати рӯшан ба ҷойи обкунии қуттакӣ парсагӣ сабаб мебошад, ки танҳо навбати тарҳро дар поёнҳо хизор шавад. Ин дар худи рутубати наздикро дар сатҳи замин байни пайдарҳо ва кам кардани пошониши рутубати баргҳои поёнӣ ҳамроҳ аст.
1. Пешгирии зисти зангари кӯрӣшӯ (Puccinia)
Зангари кӯрӣшӯ яке аз сабабҳои асосии гум кардани хосии рӯшноӣ ва коҳиш ёфтани қиммати тиҷоратӣ мебошад. Ин зангиқ дар шароите фаъол мешавад, ки намӣи рӯи баргҳо аз 90% баланд бошад. Бо истифода аз нави дрип, ки дар асл як системаи пастии оби зер рӯи санглоҳӣ мебошад, намии рӯи замин кам шуда, намӣи ҳаво ба ҳадди ақал меояд. Дар натиҷа, паҳоген имконияти спорузоӣ ва дахоли дигарро аз даст медиҳад.
2. идоракунии доғҳои баргҳо ва гирипо
Гулистони кӯрӣшӯ (Spider mites) дар кӯрӣшӯ бо суръати баланд паҳн мешаванд ва барои хурдии иви онҳо, таъини ибтидоӣ душвор аст. Ин гулистони дар муҳити гарм ва хушк афзоиш меёбанд, аммо кӯрӣшӯ хушкиро пурра таҳаммол намекунанд. Бинобар ин, идоракунии дақиқи мувозинати намӣ муҳим аст. Обкории нави дрип, бо кам кардани намии сатҳӣ ва эҷоди зерҳарорати обии мулаим, метавонад афзоиши гулистони маҳдуд намояд. Барои беҳтар кардани ин система, дониши миқдори об дар як гектар барои обкорӣ барои ҳисоб кардани дозаи мувофиқи обкорӣ зарур аст, ки одаҳои обнок, фишори ҳаббӣ ва дар натиҷа заифии ҳабб муқобилат ба гулистони пайдо нашавад.
Идоракунии гулистони решаҳо бо обкории дақиқ
Муҳимтарин зараррандаҳои решаии чучора хушбӯй суршаҳои заминӣ ва пойдани реша мебошанд. Овардани об қатрагӣ оддӣ баъзан ба вазъияти асофиксӣ (камбудии оксиген) дар решаҳо оварда мерасонад, зеро об мустақиман бо шираҳои реша дар تماس меояд. Интизоми ҳушманд истифодаи техникаҳои овардани об зерзирӣ ё танзими дақиқи даромади қатрагиро дар бар мегирад.
Техникаҳои амалӣ барои кам кардани зараррандаҳои решаӣ
- Истироҳати овардани об (Intermittent Irrigation): Ба ҷои овардани об ҳаррӯза бо дозаи кам, ду бор дар ҳафта дозаро зиёд кунед. Ин кор овардани оксигенро ба решаҳо беҳтар мекунад ва аз паҳншавии бемориҳои решаӣ пешгирӣ мекунад.
- Шуробии нарм: Баъзан воридоти обро ба система бо ягон шуробии нарм (бар асоси шурӯбии обҳои минтақавӣ) таҳким кунед. Бисёр патогенҳои решаӣ ҳассосияти баланд ба шуробии нарм доранд, аммо чучора хушбӯй то дараҷаи диққатрасона шуробиро таҳаммул мекунад.
- Интизоми фишори система: Фишори баланди системаи овардани об метавонад боиси партобидани об ба баргҳо гардад, ки беҳозирона рутубатро баланд мебарад. Муттақан аз вентилҳои танзими фишор (PRV) истифода баред.
Интиқоли ҷалоҳои чархакӣ бо усулҳои назорати биологӣ ва кимиёвӣ
Яке аз афзалиятҳои асосии оборӣ дар шакли қатра, имкони илова кардани моддаҳои заҳрнок ва обдорӣ тавассути ғайритаблурӣ (Fertigation) аст. Гарчанде ки ин усул барои шинберӣ (Chervil) ба таври мустақим дар ин мақола оварда нашудааст, аммо шумо метавонед ҳамон ҳатҳои ҷалоҳо барои истифодабардани назорати зараррасонҳо истифода баред.
Истифодаи Fertigation барои назорати афатҳои зараррасон
Ҷирғаҳо (Aphids) ва ҷирғаҳои сафед яке аз мушкилоти маъмул аст. Бо истифодаи Fertigation, шумо метавонед моддаҳои кимиёвии заҳрнок ё биологиро бевосита ба решаҳо ё тавассути системаи ҷалоҳо (агар имкон бошад) ҷорӣ кунед. Ин амал бо дақиқии баландтар ва бо кам шудани тамос бо муҳити зист моддаҳои заҳрнокро ба решаҳои ғайритаблурӣ мерасонад. Барои муайян кардани дақиқи дозаҳои заҳрнок, бояд Миқдори тоҳи маш дар як гектар ва суръати афзоиши ғайритаблурҳоро ҳамчун мусоид барои муқоиса назардошта, гарчанде ки шинберӣ бо ғайритаблурҳо гуногун аст, аммо принсипҳои ғизоиаш монанд аст.
Таъсири он ба нарми хурак ва қабҳҳои қабғат
Яке аз мушкилоти маъмул дар ғайритаблурӣ, пайдоишҳои қабқатӣ ҳангоми ғунҷидан аст. Оборӣ дар шакли қатра бо кам шудани нарми дарҷаи умумии майдон, аз афзоиши қабқатҳо пешгирӣ мекунад. Як нуқтаи дигари муҳим, Микдори бубурӯдаки нуҳури фарангиян дар гектар ки нишон медиҳад, чӣ тавр зичии бубурӯдак ба рақобат барои об ва моддаҳои ғизоӣ таъсир мерасонад; дар дилкӣ (шушан) низ зичии зиёд боиси ҷамъшавии намӣ ва зараррасонҳо мегардад, бинобар ин идоракунии фосилаи партовҳо бо обёрӣ сиҳат (ақлиманд) муҳим аст.
Саволҳои маъмул (FAQ) дар бораи обёрӣ ва саломатии дилкӣ (шушан)
Оё обёрӣ қатқоӣ ҳамаи зараррасонҳои дилкиро (шушанро) нест мекунад?
Не, обёрӣ қатқоӣ худ ба ҳароси идоракунии зараррасон нест, балки бо кам кардани шароити муносиб барои зараррасонҳо ва бемориҳо хатари паҳншавиро кам мекунад. бояд аз ин система ҳамчун қисми барномаи идоракунии мураккаби зараррасонҳо (IPM) истифода баред.
Чӣ тавр муайян кардан, ки дилкии ман (шушани ман) бо сабаби камобӣ заиф шудааст?
Агар дилкӣ (шушан) бо сабаби хушкӣ қобилияти нигоҳ доштани намӣ-ро аз даст дошта бошад, баргҳо зард ва хушк мешаванд. Ин ҳолат боиси кам шудани муқовимати ғалавзагӣ ба ҳамлаи шарашҳо (шуш) ва зараррасонҳои решагӣ мегардад. Дар ин ҳолат, обёрӣ қатқоиро бо дозаҳои камтар, аммо барои бор зиёдтар танзим кунед.
Фарқи риллӣ ва қатқоқӣ дар идоракунии шуби аспир (шумболок) чист?
Риллӣ барои решаҳои асосӣ пӯшиши шуббехтарро фароҳам меорад ва ба сабаби суръати сардшавии хок, идоракунии зудтари шуби сатҳӣ дорад. Дар аспире, ки решаҳояш сатҳӣ аст, риллӣ одатан барои кам кардани шуби байни баргҳои поёнӣ ва хок бозгӯҳи беҳтар аст.
Оё метавонам моддаҳои доруҳои зарароварро барои обпашии риллӣ истифода барам?
Бале, вале танҳо доруҳое, ки бо муаллифатсияҳо бо сохтори системаи обпулӣ мувофиқанд ва консентратсияи майданонро риоя мекунанд. Роҳи доруҳоро дар пумпҳои риллӣ роҳи ғайридастрӣ намоед ва ҳатман аз филтери мувофиқ истифода баред.
Хулоса: Ояндаи идоракунии зарароварони аспир бо обпулӣи офмофӣ
Идоракунии аспир дар заминҳои муосир аз вазъи реактивӣ ба вазъи пешигирӣ иваз шудааст. Бо истифода аз технологияҳои обпулӣи қатқоқӣ ва лентаи қипли, кишоварон метавонанд намёророндҳаро айнан дар реша нигоҳ доранд ва баргҳоро хушк ва солим нигоҳ доранд. Ин рафъъи дақиқ намёророндагӣ калиди асосӣ барои кам кардани эҳтиёҷ ба моддаҳои химиявӣ барои пуршавӣ аст. Мо тавсия мекунем, ки пеш аз оғози ҳар мавсими гирифтани ғалла, нақшаи ҷумҳиявӣ барои идоракунии намёророндҳаро дар кағоз ба амал оред ва системаи обдорисозии худро аз рӯи эҳтиёҷоти решаи шублиҷа танзим кунед. Бо истифода аз додаҳои миқдори ҳосил одаби об дар гектар ва пайравии мунтазам, шумо метавонед ҳам хароҷоти истеҳсолиро кам кунед ва ҳам маҳсулоти тозатар ва солимтарро ба бозор таҳвил диҳед. Муваффақият дар ғариқ будани шублиҷа, мутобиқоти дақиқ байни ток, калонкуниш, намёророндагӣ ва идоракунии зангорҳо аст.
Мақолати марбут: mung bean seed rate per hectare afghanistan