Обиёри бо бориш дар парҳези тритикал: фоидаҳо ва нуқтаҳои амалӣ
Муқаддима дар бораи парҳези тритикале ва усулҳои оғоз
Тритикале (Triticale) набатиёте, ки аз таҳлил байни гандум ва шавол ба даст омадааст ва барои муқовимати баландаш ба шароити муҳит ва давраи nisbatan кӯтоҳи рушд, ба эътибори кишоварзон оварда шудааст. Интихоби усули мувофиқи оғоз метавонад таъсири мустақим бар сифати донию натиҷаи ниҳоӣ бигузора. Ҳамоне ки системаҳои оғози бачачӯвонӣ ва нобаи тишӣ бо дақиқати баланд дар интиқоли об шинохта шудаанд, оғоз баронӣ низ дар шароити муаййени парҳези тритикале фоидаҳои хоси худро пешкаш мекунад. Фаҳмидани оё ки Вақтест, ки шилинг (шли)оби баронӣ истифода шавад ва Вақтест, ки системаҳои фишорнок монанди Ҳаҷми натиҷаи shlabliblu дар гектар и истифода бард, калиди муваффақият аст.
Таҳлили техникии оғози баронӣ дар интизоракҳои тритикале
Оғози баронӣ системаест, ки обро шаклҳои монанди борон бо рафи ором дар сатҳи набат ва хок паҳн мекунад. Ин усул, бар хилофи усули бачачӯвонӣ, ки обро ба шакли димиш-димиш ба реша мерасонад, тамоми сатҳи барг ва хоки атрофи ноҳоро нам мекунад. Барои тритикале, ки маъмулан дар шароити нимхушк ё бо давраҳои нисбати суръати баланди рушд парҳез мешавад, ин усул метавонад муфид бошад.
Фоидаҳои асосии оғози баронӣ барои тритикале
- Кам кардани фишори ҳароратӣ дар барг: Дар тобҳоҳои гарм, об шудан бо ҳарорати мувофиқ метавонад аз сӯхтани баргҳо пешгирӣ кунад ва раванди фотосинтезро беҳтар намояд.
- Шустушуву тозагӣ: Дар майдонҳои тритикала ҷамъшавии моддаҳои ғарқободашӯбон (резидӯ) дар баргҳо метавонад ҷараёни ҳаворо маҳдуд намояд. Об шудани барф (бардоми тобистонӣ) ба шустани сатҳи баргҳо ва кам шудани потенсиали пайдоиш (рост) баъзе бемориҳои қубарзи (қарозӣ) сатҳӣ мусоидат мекунад.
- Тамошадории энергия ва хароҷоти асосӣ (и аввалин): Нисбат ба системаҳои мусоғоди (қаторӣ) мураккаб ва наварҳо, насби системаи бардоми тобистонӣ осонтар ва камхароҷоттараз аст ва ба пумпҳое бӯғати баланд доимӣ ниёз надорад.
- Мувофиқ барои нобудкунии замин: Дар ин усул, дохилшавии якхелаи об ба қаблҳои болоии замин барои рағбатон (ғайр аз дигар) бо системаи решаҳои сафҳои рунӣ (фибрӣ), ба монанди тритикала, беҳтарин аст.
Аммо бояд диққат дод, ки самаранокии ниҳоӣ ба фосилаҳои кунд (пандори ғайр аз дигар) ва зичии донҳо вобаста аст. Барои фаҳмиши бехтар чихати мусоид барои кунд, ба рӯйхати Миқдори зиёд дар гектар Дар бораи принсипҳои умумии зичии кӯшиш (пичоки кардан) ишора кард.
<>
Муқоисаи обёрӣ бо барон бо системаҳои нақрадор (линей) ва қатраӣ
Системаҳои обёрӣ зери фишор, ба монанди нақрадор (линей) ва қатраӣ, ба сабаби самаранокии баланди обёрӣ (зиёда аз 95 фоиз) дар минтаҳаҳои камоб тавсия карда мешаванд. Аммо обёрӣ бо барон низ барои тритикале ҷои худро дорад. Фарқи асосӣ дар механизм гузаштани об аст. Дар системаи нақрадор (линей), банди (нақра) обро ба таври хатӣ мебарорад. Агар хоҳед системаи нақрадорро арзёбӣ кунед, санҷиш Нархи дастрасшавии нақрадор (линей) 20-сантиметрӣ метавонад ба шумо дар анҷоми муқоисаи дурусти иқтисодӣ бо системаҳои оддии баронӣ кӯмак расонад.
Чаро тритикале баъзан ба обёрӣ бо барон ниёз дорад?
- Давраи рушди тез: Тритикале дар тоб тез мебудад ва ба тағозини тези реша ва баромадани намнокӣ ба ҳавои муҳит ниёз дорад, ки системаи қатрагӣ наметавонад ин мувозинати гармӣро ба қадри кофӣ таъмин кунад.
- Барои пӯшиши пурраи решаҳо лозим нест: Баръакс аз кроппҳои решагӯҳра, тритикале аз решаҳои шабалӣ баркамол мебахшад ва обкории боришӣ бо нӯшудани чуқур ба хок ин ниёзро беҳтар пурра мекунад.
- Идоракунии саид: Баъзе тадқиқот нишон додаанд, ки тобқабодии баргҳо дар марҳилаҳои охирини ғалӣ ба ҷалбгардонии истеҳсоли саид мусоидат мекунад.
Ҳангоми интихоби усул, бояд ба масофаи қаторӣ диққат дод. Принсипҳои ҷояндагӣи нарӣ дар кроппҳои пашмино масофаи нариси нуки абрӯшӣ Ин метавонад як намуна барои танзими фосилии шомпурҳо дар парвариши тритикале хизмат кунад, гарчанде ки одатан тритикале ҷинобӣ парворӣ мешавад ва на сатҳӣ.
<
Тавсияҳои амалиёӣ барои омилириши баршонамдори тритикале
Беҳтаркардани фосилаи шомпурҳо ва рафти об
Дастури дақиқтарин танзими фосилаи байни шомпурҳои баршонамдор мувофиқи суръати шамолҳои бартаридоштар дар минба аст. Агар фосилаи шомпурҳо зиёд бошад, қисме аз замин хушк мемонад; агар кам бошад, рафти об зиёдтар шуда, омадабудӣ зиёд мешавад. Тавсия мешавад, ки фосилаи шомпурҳо ба 1.5 то 2 баробари баландии шомпур баробар бошад. Барои муқоисаи зичии шомпурҳо бо зичии шомпурҳои қатрагир, метавон аз ҷадвалҳои стандартии парвариш истифода бур. Масалан, дар парваришҳое, чунин Миқдори дони кӯб дар гектар (гарчанде ки фарқ доранд), зичии шомпурҳо бояд ба талаботи реша мутобиқ бошад.
Мудирати намнокӣ ва бемориҳои замин
Аз камбудиҳои имкондори оморӣбардории баршонамдори тритикале, зиёдшавии намнокии нисбии ҳаво дар атрофи ришакунҷ аст, ки метавонад заминасоз барои бемориҳои қаратсӣ чун зарби гандум (зарби сиёҳ) гардад. Барои пешгирии:
- Аз маҷҷияби баҳшидани таҳмилӣ ҳангоми гувҳҳои гарми рӯз пазирӣ намоед ва рӯшноии баробар ё ғубуро барои махсулбарории обро иҷро кунед.
- Масофаи шликҳоро чунин танзим кунед, ки баргҳо пурра тар набошанд (намунаи таршавии барг).
- Аз омехтаи обӣи борониашуда бо шликҳои зерзамина ё чоруба дар марҳилаҳои ҳассос истифода баред.
Инчунин, интихоби намуди мувофиқи шлик хеле муҳим аст. Шликҳои сода (шлак-шлик) баъзан ба сабаби давомнокии кам ҳуҷуми беморӣро ба вуҷуд меоранд. Истифодаи шликҳои металлӣ ё пластикӣ бо шакли махсус тавсия мешавад. Барои шликҳои наварии типӣ, метавон ба Миқдори дони фасоло дар гектар (барои намунаҳои кӯфҳои шабеҳ дар минтақа) барои фаҳмидани зичии кӯф истинод кардан мумкин аст, гарчанде ки тритикале дони ризтар дорад.
Таъсир ба ҳосили дони
Оробиши баридони дуруст метавонад барои кам шудани стресс гармӣ ба донҳои калонтар ва якхатар боис шавад. Беҳтар кардани оробиши бояд бо дарнамогирии фоидаи ниҳоии кишт танзим гардад. Масалан, дар кштҳое, ки фоидаи баланд муҳим аст, монанди миқдори чангалии ҳектар, ҳисобкунии ҳаракатҳои оробиши бояд дақиқ шавад.
<
Саволҳои маъмулӣ (FAQ)
Оё оробиши баридонӣ барои чирекӣ дар минтақаҳои хушк беҳтар аз қатқатӣ аст?
Хатмаш не. Дар минтақаҳои хеле хушк, қатқатӣ барои кам шудани боздошти об ҷоиз аст. Аммо дар минтақаҳое, ки оби кофӣ ва ҳарорати баланд доранд, оробиши баридонӣ метавонад ҳамчун илова ё роҳи асосӣ барои идоракунии ҳарорати наботот истифода шавад. Истифодаи якҷояи ҳарду усул (қатқатӣ барои парвариши решаҳо, баридонӣ барои хунуккунонӣ) беҳтарин аст.
Фосилаи мувофиқ байни ҳаракатҳои оробиши баридонии чиркӣ чӣ қадар аст?
Одатан, фосилаи 3 то 5 метр байни ҳаракатҳо бо баландии насбшавии 2 то 3 метр мувофиқ аст. Ин рақамҳо бояд бо суръати бади минтақавӣ ислоҳ карда шаванд. Агар бад тӯроқ бошад, фосилаи ҳаракатҳоро кам кунед ё аз профилҳои ҳаракатҳои кам-барорӣ истифода баред.
Оё оробиши баридонӣ метавонад самаранокии чиркӣ-ро коҳиш диҳад?
Агар идоракунонӣ дуруст набошад, ӯҳдат. Агар тарунии нисбӣ аз ҳад баланд бошад ва ҳавокашоӣ номувофиқ бошад, биморҳо самаранокӣ-ро кам мекунанд. Аммо бо баррасии дуруст ва фосилакунии мувофиқ, метавонад самаранокӣ-ро бо кам шудани стресс гармӣ беҳтар кунад.
Barои injini kashokhi afzudani be kado matn nomad kunam?
Shumo mitovoned be rahnamai madaam kashokhi dar gektar nomad kuned, toki ba barmahori kashokhi farquvona dar sharoiti tagyirpazir shunositari ziyad poida kuned.
Jomsobi va tayyoqonhoi nihai
Afkarandori boraari dar ziraati soya, asbabi aniktabar ast, ki mafodihoi alohida meslabi boshondori harorati ruhon va shustshuiki sathi barroha ro taqdim mekunad. Inruhi, niyakhta dar sharoiteki ki stressi haroratii jiddi ast, mitavad nuqshoi markazio doroh. Az in ba, kishvarchi muhibb shodosh bud, ki inruhi jayguzini mutlak sistemi damla o navi tip daqiq neast, baloki komplementi samimon аст.
Barои sharakhi behtar, onjumi afkarandorikhi tarkibi tayyor mekundan: istemoldamla baroi tarizoti ruhon dar muraahiji afkhoroshi va boraari baroi boshondori harorat va namunisi nisbi dar muraahiji nihai. Didni fashori kashokhi, javohi kashokhi va zamoni afkarandori, se rukoni asosiy muvaffaqiyat afkarandoriki boraari soyaast. Ba navi mofudi in makola, shumo mitovoned az hami mafodihin inruhi fazu kutah kuned va barmahori ziraati khud ro afzud. Hamisha donishhoyi mahallio (harorat, baod, joni akhzi) ro didi boshond va tayyor kashokhi ro asoi an shaxsoisoni kune.